Rastafari in JamaicaRastafari, iedereen kent het woord, iedereen weet dat het iets met reggae en Jamaica te maken heeft. En dreadlocks enzo. En vooral met marihuana (ganja). Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat veel mensen eigenlijk niet goed weten wat de Rastafari-beweging nu eigenlijk precies voorstelt.
Ik ga dat proberen uit te leggen, hetgeen wellicht wat vreemd klinkt uit de mond van een ongelovige, grijze Hollander. Maar toch, een beetje basiskennis van Rastafari kan helpen de Jamaicaan en meer bepaald de Rasta beter te begrijpen. Dus doe ik een gooi en dames en heren forumleden, corrigeer me en vul aan indien nodig 
De Rastafari Movement (beweging) komt eigenlijk voort uit onvrede over de samenleving. Uit deze onvrede ontstond een verzet dat later bekend zou worden als Rastafari. De basis van Rastafari zijn oude tradities uit Afrika.
DreadlocksDe eerste Rasta's zoals wij ze kennen woonden in de dertiger jaren in Kingston. Veel waren het er toen nog niet en ze waren direct herkenbaar aan de
dreads, een unieke haardracht die toentertijd zeer opvallend was. Deze haardracht stond synoniem voor rebellie en verzet tegen de gangbare normen in het dagelijks leven.
Een echt vriendelijke gedachte deelden deze eerste Rasta's niet. Ze veroorzaakte veel ophef met (negatieve) uitlatingen over het blanke ras en de superioriteit van het zwarte ras. De wens om zo snel mogelijk naar Afrika terug te keren deed in die tijd menig wenkbrauw fronsen.
Haile SelassieDegene die hen terug zou brengen naar het Beloofde Land (Zion) was Ras Tafari Makonnen, de achterkleinzoon van de koning van Ethiopië, Saheka Selassie van Shoa. De kroning van Ras Tafari Makonnen tot keizer Haile Selassie van Ethiopië op 2 november 1930 was hèt lang verwachte teken. Ras Tafari Makonnen stamde af van de grote Ethiopische koningen uit het Oude Testament en werd onbetwist de Messias van de ontheemde zwarte bevolking in de wereld. Er was er maar één die hen terug zou brengen naar Zion en dat was deze man.
Haile Selassie
Het was geen rozengeur en maneschijn in het leven van de eerste Rastafari's. Hun uiterlijk en levensstijl werd met afgunst bekeken. Er was veel onbegrip en conflicten met de autoriteiten waren aan de orde van de dag. Vele volgelingen werden opgepakt en veroordeeld vanwege het aanzetten tot revolutionaire praktijken. Het gebruik van ganja werd met argusogen bekeken en vaak ook bestraft.
CultuurAnno nu is de Rastafari niet meer te vergelijken met die paar rebellerende dreads van toen. Het is een indrukwekkende cultuur geworden, die wereldwijd aanhangers heeft. Hoewel Jamaica onmiddellijk geassocieerd wordt met Rastafari, wordt het aantal 'echte' Rasta's (mensen die zich actief met Rastafari bezig houden) in Jamaica op slechts een honderdduizend geschat. Niet eens zo heel veel, hoewel er naast de actieve Rasta's er ook heel veel sympathiserende Rasta's rondlopen.
Voor de buitenwereld is het meest herkenbare aan de Rastafaricultuur de reggae muziek, die een belangrijke plaats in de internationale muziekwereld verworven heeft. Gebaseerd op de Rastafari ideologie is de muziek voor iedereen herkenbaar. Mede dankzij Bob Marley is de belangstelling voor de Rastacultuur enorm toegenomen en ontstond er wereldwijd meer begrip voor deze levenswijze. Overigens zijn naast muziek ook dans en poëzie zeer belangrijk in de hedendaagse Rastafaribeleving. Net als bijvoorbeeld eerlijke en gezonde voeding en respect voor elkaar.
BijbelOok voor de Rasta is de bijbel een belangrijk document en neemt de religie een belangrijke plaats in het dagelijks leven in.
Sommige passages uit de bijbel zijn de Rasta's op hun lijf geschreven. Wat dacht je van Leviticus 21:5 -
Zij mogen op hun hoofd geen kale plek maken, de rand van hun baard niet afscheren..., waarmee de haardracht van de Rasta meteen duidelijk wordt. Een ander mooi voorbeeld komt uit Spreuken 15:17 -
Beter een schotel groente waar liefde is, dan een vetgemeste os met haat erbij, wat verklaard waarom de Rasta overtuigd vegetariër is.
Voor de Rasta is Babylon hèt synoniem voor de blanke, westerse cultuur. Zoals aangekondigd in de Apocalyps zal Babylon uiteindelijk ten onder gaan aan de corruptie en decadentie zoals die in de westerse wereld gebruikelijk is. De Rasta zal echter voortleven in een wereld die overeenkomt met de wereld in het Oude Testament. Deze wereld is een stuk soberder maar ook een stuk zuiverder dan de westerse consumptiemaatschappij. Koffie, alcohol en vlees zijn taboe. Kruiden zijn belangrijk voor het welzijn van de Rasta. Het 'kruid der wijsheid' kennen we allemaal: ganja is niet weg te denken uit het leven van de Rasta (Psalm 104:14 -
Hij liet gras groeien voor het vee en kruiden voor de mens. Lijkt me volkomen duidelijk
Dat de bijbel voor de Rasta zo belangrijk is komt voort uit de overtuiging dat de Bijbelse overtuiging niet alleen aan de blanke bevolking toebehoort. De 'blanke visie' op de bijbel was het excuus voor het koloniseren van werelddelen en het opzetten van slavernij. De zwarte bevolking werd daarbij dom gehouden en 'gebrainwasht' dat het onmogelijk een eigen identiteit kon hebben. Afrika was een wereld van ondergeschikt belang en zonder enige vorm van beschaving. Onder het toeziend oog van God en Christus werd slavernij gerechtvaardigd. Je kunt van deze gedachte denken wat je wilt, maar een kern van waarheid zit er toch wel in. Duik voor de grap maar eens in de geschiedenis van de slavernij in de Verenigde Staten...
Marcus GarveyHet idealiseren van Afrika was ook de basis van de ideeën van Marcus Garvey, die sprak van de 'Afrikaanse verlossing'. Deze burgerrechtenactivist met een indrukwekkende staat van dienst bestempelde Afrika als synoniem voor Ethiopië inclusief de rijke en overvloedige cultuur. Uiteindelijk zouden alle Afrikanen terugkeren naar het Beloofde Land Zion. Garvey werd een symbool voor gerechtigheid en werd postuum benoemd tot National Hero of Jamaica.
Inmiddels is de terugkeer naar het Beloofde Land niet meer het belangrijkste doel in het leven van de Rasta. Na de dood van Haile Selassie en de burgeroorlog die daarop volgde ebde de belangstelling voor de terugkeer naar Afrika wat weg. Ook de honger in Ethiopië maakt een eventuele terugkeer niet echt aantrekkelijk. De 'Movement' richt zich tegenwoordig meer op het leven in Jamaica zelf en dan met name op de positie van de arme zwarte bevolking.
InvloedMocht je denken dat de invloed van de Rastafaribeweging niet verder gaat dan een paar -soms indrukwekkende- dreadlocks, dan zit je er toch goed naast. Natuurlijk, de aanklacht tegen de bestaande maatschappij is nog altijd een belangrijke pijler van de beweging en heeft een grote aantrekkingskracht op de (jonge) arme bevolking in de getto's van de grote steden als Kingston en Spanish Town. Maar het is inmiddels meer dan alleen maar een aanklacht.
De Rasta filesofie is doorgedrongen tot alle lagen van de bevolking, van arm tot rijk. De wetenschap, de kunstwereld, de media, de sportwereld en de politiek, overal in Jamaica kom je dingen tegen die terug te leiden zijn naar de Rastafari. De Rastafari geeft de Jamaicaan kracht en versterkt zijn eigenwaarde. Het is nog altijd de hoop op een beter leven.
TaalDe Rasta spreek min of meer ook een een eigen taal. De trots komt daarin duidelijk naar voren. Want trots is 'ie zeker, de Rasta. Hij leidt zoveel mogelijk een bestaan dat gebaseerd is op individualiteit, onafhankelijkheid en oorspronkelijkheid. Voor de kapitalistische westerse wereld waar overconsumptie normaal is geworden haalt de Rasta zijn neus op. Dat komt ook in zijn taalgebruik tot uitdrukking.
'We' (wij) wordt 'I and I'. Het 'I' staat hier voor de individualiteit dat voor de Rasta zo belangrijk is. Je zal 'I' in vele woorden terug vinden. 'I-rie Jamaica' ken je ongetwijfeld en het 'I-rie' staat voor 'goed' of 'positief'. 'I-tal' kom je ook vaak tegen en betekent zoiets als 'natuurlijk' of 'vitaal'.
Overigens staat dit taalgebruik los van het 'Patois' dat door heel veel mensen in Jamaica gesproken wordt (ook niet-Rasta's).
Als je kans krijgt, laat een Rasta je eens zijn (of haar) verhaal vertellen. Je hoeft absoluut niet gelovig te zijn om dat gevoel mee te kunnen pikken. Je zult zien dat zijn verhaal rustgevend werkt, ook zonder een blowtje
Auteur
Topic: De Rastafari in Jamaica (gelezen 3837 keer)
Snel beantwoorden